25 Nov

چگونه باید از سندرم گاو بی حال جلوگیری کنیم؟

چگونه باید از سندرم گاو بی حال جلوگیری کنیم؟

 

 

مهندس حمید رضا کامیارنژاد و مهندس امید نکوزاده

 

 

در طی ده سال گذشته  تاکید زیادی روی تغذیه و مدیریت دوره انتقال گاوها (خشکی به شیردهی) شده است . ما راه درازی را طی کرده ایم . بعضی از گاوداران تعداد کمی گاوهای تازه زای مشکل دار دارند که نیاز به دامپزشک دارند. متاسفانه برخی از مردم  فکر می کنند که اگر گاوهای تازه زا ی  آنها نیاز به دامپزشک نداشته باشند برنامه گاوهای انتقالی آنها صحیح می باشد. ولی ممکن است یک فرصت بزرگ تولید شیر وجود داشته باشد به شرط آنکه بر سندرم گاو بی حال فایق آییم.

گاوهای تازه زا باید اشتهای خوبی داشته باشند و تولید شیر فراوان را تا سر حد امکان سریع تر آغاز کنند. آغاز دیر تر می تواند باعث از دست رفتن ۲٫۲۵ تا ۴٫۵ کیلو شیر در اوج تولید شود. هر ۰٫۴۵۴ کیلو گرم  شیر بیشتر دراوج تولید شیر نشان دهنده ۹۰٫۸ کیلو گرم شیر در کل دوره شیردهی می باشد.

کتوز به معنی استفاده ناکافی از چربی های بدن می باشد. در صورت وجود کتوز بالینی ؛ ما اغلب می توانیم بوی کتون را از تنفس گاو استشمام کنیم. در ضمن اشتها ؛ تولیدشیر و وزن گاو نیز کاهش پیدا می کند. ما معمولا با گاوهای چاق ( نمره بدنی بیش از ۳٫۷۵ ) مشکل بیشتری داریم . در حول و حوش زایمان تاثیر هورمونها و کاهش ظرفیت دستگاه گوارش است که تمایل به مصرف کمتر ماده خشک را ایجاد میکند. در چنین زمانی نیاز به انرژی افزایش می یابد . بنابراین گاوها چربی های بدن را فرا خوان می کنند. چربی های بدن به اسید های چرب غیر استریفه تبدیل میشود. این اسیدهای چرب غیر استریفه نیز با جریان خون به کبد می روند . غلظت اسیدهای چرب غیر استریفه خون , سه هفته قبل از زایمان در حدود ۲۰۰ میکرو اکی والان و یک روز قبل از زایمان تا بیش از ۶۰۰ میکرو اکی والان افزایش می یابد . در کبد این اسیدهای چرب به انرژی و استات تبدیل می شوند. سپس استات  به دو صورت  می توانند مورد استفاده قرار گیرند. یکی خوب و دیگری بد میباشد. اگر پروپیونات در کبد موجود باشد  برای تامین نیاز گاوها استات به انرژی تبدیل میشود و اگر پروپیونات موجود نباشد  استات به کتون تبدیل میشود( استو استات ؛ استون و بتا هیدروکسی بوتیرات)این کتون ها به جریان خون باز گشته و به مغز پیغام می فرستند که دام خوراک کمتری بخورد.( به شکل توجه کنید)

در بعضی از درجات کتوز بالینی گاوها کاهش وزن را تجربه می کنند . در طی دوره کاهش وزن ؛ گاوها ؛ اسید های چرب غیر استریفه را به کبد می فرستند و مقادیری از کتون ها را در خون خود خواهند داشت . این کتون ها مصرف غذا را کاهش خواهند داد و باعث آن چیزی میشود که ما به آن سندرم گاو بی حال می گوییم.

افزایش میزان پرو پیونات در کبد باعث کاهش فشار روی کبد؛ بهبود مصرف ماده خشک و افزایش تولید شیر  میشود. این امر می تواند حتی در گاوهایی با تولید شیر ۴۵ کیلوگرم  نیز اتفاق بیفتد.

خوراندن پروپیونات بیشتر:

 

اولا بر روی تمایل گاوهایتان برای خوراک خوردن متمرکز شوید. محققان ویسکانسینی پسمانده های خوراکهایی را که در فیستولی که در شکمبه گاوها در هفته آخر قبل از زایمان کار گذاشته شده بودند قرار دادند. این گاوهای تحت آزمایش ۲۸% ماده خشک بیشتر در طی آن دوره مصرف کردند. این گاوها یک روز بعد از زایمان چربی کمتری در کبدشان داشتند و در ۲۸ روز شیردهی ۴٫۰۵ کیلوگرم شیر بیشتر تولید کردند. به خوشخوراکی جیره گاوها قبل و بعد از زایمان توجه کنید. از خوراندن پسمانده غذای سایر گاوها به گاوهای انتقالی خود داری فرمایید.غذاهای کپک زده را از دسترس گاوها دور نگه دارید. برای گاوها آب تازه و فراوان  فراهم نمایید. میزان فیبر موثر را مورد توجه قرار دهید . من دوست دارم تا حدی علف خشک در جیره گاوهای تازه زا و انتظار زایش وجود داشته باشد.                                                از بیماریهای تحت بالینی مانند تب شیر و متریت پیش گیری کنید .این بیماریها به میزان مصرف مواد خوراکی صدمه می زنند. تخمین زده میشود که ۵۰% گاوها در روز زایمان دارای تب شیر تحت بالینی میباشند.به آسایش گاوها نیز توجه کنید. من گله ای را می شناسم که مشکلات گاوهای تازه زا ی آن با نصب سامانه هواکش در در جایگاه گاوهای انتظار زایش  کاهش یافت. گاوهایی که خنک و راحت باشند روزانه غذای بیشتری مصرف خواهند کرد. هرگز نبایدآخور گاوها خالی باشد. هرگز غذای گاوهای تازه زا و انتظار زایش (گاوهای تازه زا یعنی کمتر از ۳۰ روز از زایمان آنها گذشته باشد) نباید به پایان رسیده باشد.متاسفانه من اغلب دیده ام که هنگامی که گاوهای انتقالی در جایگاههای کوچک  جای داده میشوندو به سختی میتوان غذا به آنها خورانید آخورها خالی از مواد خوراکی میباشند. یک روز دسترسی نا کافی به مواد خوراکی می تواند آغازی برای کتوز تحت بالینی باشد.

دوما؛ برای گاوها غلات کافی فراهم نمایید . نشاسته عمدتا در شکمبه گاوها به پروپیونات تخمیر میشود. من معمولا به گاوهای انتظار زایش ۳٫۶ تا ۴٫۵ کیلوگرم غلات و در حدود ۳۲ تا ۳۴ درصد ان اف سی  ۱۰٫۴۴ کیلو گرم ماده خشک می خورانم . به گاوهای تازه زا باید جیره هایی با مواد غذایی متراکم (۳۶ تا ۳۸% ان دی اف) به همراه فیبرهای بلند به منظور پیش گیری از جابجایی شیردان خورانید.

افزودنیهای تجاری خاصی وجود دارند که پروپیونات بیشتری را به جیره های انتظار زایش و گاوهای تازه زا می افزایند.  محققان روش های توجیهی مختلفی برای کارهایشان دارند. افزودنی های پروپیونات باید به سوختن استات در کبد کمک کند ( همانطوری که قبلا توضیح داده شد). افزودنیهای پروپیونات همچنین ممکن است میزان گلوکز خون را افزایش دهد و مانع تولید انسولین شوند و شکسته شدن چربی ها ی بدن را نیز کاهش دهند.اما این پاسخ انسولین , هنگامیکه در یک دوره زمانی کوتاه مقادیر زیادی از افزودنی ها مصرف میشود نسبت به هنگامی که افزودنی ها به صورت بخشی از کل جیره  خورانده میشود محتمل تر است.

برخی از محققان می گویند که افزودنیهای پروپیوناتی مانع می شوند که پروتئین جیره به گلوکز تبدیل شود. بنابراین پروپیونات مازاد؛ اسیدآمینه های بیشتری را برای تبدیل شدن به پروتئین شیر  سوق می دهد و تولید کلی شیر را نیز تحریک میکند.دو شکل پایه ای افزودنی پروپیونات وجود دارد. نمکهای پروپیونات و پروپیلن گلایکول خشک . فرمول شیمیایی نمک های پروپیونات

C3H5O2

به انضمام مینرالهایی مانند کلسیم و سدیم می باشد. عموما این نمکها روزانه به ازاء هر گاو در حدود ۰٫۱۱ کیلو گرم و یا در حدود ۰٫۲۴ درصد ماده خشک جیره خورانده شود. پروپیلن گلایکول خشک

C3H8O2

معمولا به صورت رقیق شده (۵۰تا ۶۰درصد پروپیلن گلایکول) فروخته میشود و روزانه به ازائ هر گاو باید ۰٫۱۱ تا ۰٫۱۵ کیلوگرم خورانده شود. به جز مواد معدنی مازاد حاصل از نمکهای پروپیونات و هیدروژن های مازاد پروپیلن گلایکول , تفاوت اندکی بین دو افزودنی وجود دارد. از نظر قابلیت هضم تفاوتی شناخته نشده است .بدین علت غیر محتمل است که شکل پروپیونات (نمکها یا پروپیلن گلایکول) در استفاده آن در گاو موثر باشد. من از هیچ تحقیقی که این دو محصول را باهم مورد مقایسه قرار داده باشد آگاه نیستم و باید تحقیقات بیشتری به صورت انفرادی با هر یک از محصولات انجام شود.

انستیتو ماینر مطالعه ای را با ترکیب تجارتی نوتروکال که یک منبع پروپیوناتی از کلسیم ؛ روی و مس بود انجام داد. آنها به ازاء هر گاو ۰٫۱۱۳ کیلوگرم این محصول را سه هفته قبل و سه هفته بعد از زایمان خوراندند. به  گاوهای گروه کنترل ۱۲٫۵۸ کیلوگرم ماده خشک به طور روزانه قبل از زایش خورانده شد که با مکمل نوتروکال مجموعا میزان آن ۱۳٫۳۸ کیلوگرم شد. بعد از زایمان تاثیر معنی داری این مکمل روی تولید نداشت ولی گاوهایی که با نوتروکال تغذیه شده بودند میزان اسیدهای چرب غیر  استریفه آنها در طی یک هفته اول بعد از زایش به طور معنی داری کمتر بود.(۶۲۸ میکرو اکی والان در مقابل ۸۳۸ میکرو اکی والان) به نظر می رسد که این محصول فرا خوان چربی در اوایل شیردهی را متوقف می کند.

در مطالعه دیگری که در انیستیتو ماینر  انجام گرفت سه هفته قبل و سه هفته بعد از زایمان ترکیب تجارتی به نام

Sweet lac Transition

به گاوها خورانده شد . این محصول به صورت خشک میباشد و از ملاس ؛پروپیلن گلایکول ,اسید پروپیونیک و موادخوراکی دیگری ساخته  شده است . درصورت استفاده نکردن از این محصول  گاوها از روز ۲۱ تا ۵۶ شیردهی روزانه بیش از ۴۵٫۴ کبلو گرم شیر تولید می کنند ولی گاوهایی که با این مکمل تغذیه شدند شیر بیشتری تولید کردند.۴۲ روز بعد از زایمان به گاوهایی که این مکمل خورانده شده بود روزانه ۳٫۳۵ کیلوگرم شیر بیشتر و در روز ۵۶ شیردهی ۵٫۳۱ کیلوگرم شیر بیشتر تولید کردند.

چند سال پیش من در یک گله بزرگی کار می کردم که دو گروه ۱۰۰ راسی گاو جیره یکسانی را مصرف می کردند و روزانه ۴۵٫۴ کیلوگرم شیر تولید می کردند. هیچ نشانه ای از کتوز  وجود نداشت و گاوها به نظر سالم می رسیدند . ما به خوراک یکی از گروهها پروپیونات کلسیم افزودیم . تولید گروه ؛ ۱٫۳۶ کیلوگرم به ازاء هر گاو افزایش یافت.

تحقیقاتی وجود دارد که نشان می دهد هیچ گونه پاسخ مثبتی به افزودنیهای پروپیونات وجود ندارد . در یکی از آنها که در دانشگاه کورنل انجام شد. گاوها به طور روزانه با ۰٫۲۹ کیلوگرم پروپیونات کلسیم در ۱۸٫۱۶ کیلوگرم ماده خشک مصرفی تغذیه شدند(۱٫۶ درصد ماده خشک جیره).این میزان طبیعی افزودنی پروپیونات بود. هیچگونه  پاسخ در شیر ؛مصرف ماده خشک یا اسیدچرب غیر استریفه مشاهده نشد. در این میزان بالا از مکمل ؛ خوشخوراکی ممکن است اهمیت پیدا کند.

 

گروه گاوهای تازه زا:

من گروه گاوهای تازه زایی که ۳۰ روز از شیردهی آنها می گذشت و تندرست بودند را یافتم . فراهم کردن جیره و محیط مورد نیاز برای کاهش سندرم گاوهاب بی حال اهمیت دارد. درحالت ایده ال هر گاو تازه زا باید دارای یک فری استال راحت و یک آخور پر از مواد خوراکی باشد. جیره باید برای تولید شیر بالا تنظیم شده باشد ( ۳۶ تا ۳۷%ان اف سی؛۴ تا ۵%چربی و ۰٫۷۷ تا۰٫۷۸ مگا کالری انرژی شیرواری) و شامل فیبر موثر اضافی نیز باشد.(۰٫۹ کیلوگرم علف خشک). افزودنیهای پروپیونات برای گروه گاوهای تازه زا دارای صرفه اقتصادی می باشند. برای این گروه از گاوها می توان وقت و پول بیشتری صرف کرد.

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

2 × 3 =